Kenyaanse leeuwin fan van oranje
Een Kenyaanse leeuwin die met een Nederlandse vlag zwaait tijdens het WK voetbal in Zuid-Afrika… Wat is het verhaal achter deze bijzondere fan?
Observatie
Onderzoeker Hans de Iongh van het Centrum voor Milieuwetenschappen en zijn familie hebben op dinsdag 29 juni een bijzondere ervaring opgedaan tijdens een veldbezoek aan Maasai Mara National Reserve in Kenya. Hun landcruiser had een Nederlandse vlag op de bumper om hun steun te uiten aan het Nederlandse elftal in de Wereldkampioenschappen in Zuid-Afrika. Zij observeerden die ochtend een groep van zes leeuwen, die over de weg liepen. Een leeuwin liep naar de landcruiser toe, beet de vlag van de bumper af en liep met de vlag in haar bek rond terwijl toeristen haar uitgebreid fotografeerden.
Conflicten
Het Centrum voor Milieuwetenschappen doet al meer dan tien jaar onderzoek naar conflicten tussen leeuwen en veehouders in Afrika, met als doel een bijdrage te leveren aan het beheersen van deze conflicten. Dit onderzoek wordt gesteund door onder meer de stichting Leo, het WWF, IUCN en het Prins Bernhard Natuurfonds.
Probleemleeuwen
Het Nederlandse onderzoek richt zich vooral op het gedrag van zogeheten probleemleeuwen. ‘Voor de mensen die in de buurt van een nationaal park wonen, zijn probleemleeuwen ook echt een groot probleem: een koe per week is een normaal eetpatroon voor een probleemleeuw’, vertelt De Iongh. ‘Een volwassen mannetje kan daarnaast nog eens meer dan honderdvijftig schapen en geiten doden. Dat komt dan neer op maximaal € 30.000 euro schade per jaar’, vele malen het jaarinkomen van de gemiddelde inwoner van Kenya.
Droogte
Het onderzoek richt zich vooral op de leeuwenpopulatie in het Amboseli nationaal park, waar in 2009 grote droogte heerste, als gevolg waarvan meer dan 80% van de wilde dieren stierven. De leeuwen hier hebben nu niet voldoende voedsel en vergrijpen zich in toenemende mate aan de koeien, geiten en schapen van lokale Maasai veehouders. Zij hebben de afgelopen maanden dertien leeuwen gedood, waaronder leeuwen die bij het onderzoek betrokken waren.
Fast food
Een voorbeeld van een vraag die in het onderzoek aan de orde komt is: bewegen alleen de solitaire leeuwen heen en neer tussen de parken en de Maasai dorpen of doen alle leeuwen dat, en is dus elke leeuw een probleemleeuw? De Iongh: ‘Dit soort informatie heeft de beheerder van het reservaat nodig om maatregelen te kunnen treffen. Als álle leeuwen in het studiegebied af en toe het park verlaten voor wat fast food bij de dorpen, moet een beheerder kiezen voor betere bescherming van het vee, bijvoorbeeld door versterkte omheiningen, boma’s, of zelfs het elimineren van de probleemleeuw.
Prioriteiten
Naast het onderzoek naar probleem eeuwen is recent ook genetisch onderzoek gestart om de verschillen tussen de diverse leeuwenpopulaties in Afrika te kunnen vaststellen. Hierbij wordt vooral gebruik gemaakt van verse leeuwenmest. Genetische kenmerken van leeuwenpopulaties kunnen van belang zijn voor het opzetten van beschermingsprogramma’s in Afrika, waarbij prioriteiten gesteld moeten worden.
Overigens beschouwt De Iongh het gebeurde met de vlag als een gunstig voorteken voor de kansen van Nederland op de overwinning op het Wereldkampioenschap.
Lees ook het blog van Hermen Visser die onderzoek doet naar de leeuwenpopulatie in Afrika
