Student wint prijs met ‘wazige vlekjes’
- Bron: Leidsch Dagblad, 11 november 2009
Vijfhonderd euro, een reis naar Parijs en een uitnodiging om daar een lezing te houden voor alumni van de Universiteit Leiden. Dat heeft de 23-jarige Leidse student sterrenkunde Jesse van de Sande gewonnen met een verslag van het onderzoek dat hij, met een beurs van het Leids Universitair Fonds, mocht doen aan de Yale University in New Haven. Met de Hubble-telescoop ging hij op zoek naar een verklaring voor ‘wazige vlekjes in het jonge heelal’.
Toponderzoek
Voor een echte wetenschappelijk ontdekking waren drie maanden ‘toponderzoek’ aan een van de bekendste universiteiten van de Verenigde Staten te kort. “Pixelneuken, dat is wat ik doe en dat is wat ik leuk vind”, schrijft hij in zijn stageverslag. “Deze sterrenstelsels staan zo ver weg, dat ze op de camera slechts een paar pixels groot zijn. Dit maakt de analyse dan ook niet eenvoudig. Dat sterrenstelsels duizenden lichtjaren groot zijn, is moeilijk voor te stellen. Een vlekje op je scherm, veel meer kun er niet met het blote oog van maken.”
Kleurenfilters
Maar iets ontdekte Van de Sande wel toen hij de evolutie van vergelegen sterrenstelsel door verschillende kleurenfilters ging bekijken: jonge sterrenstelsel hebben een blauwe kern, die pas na drie miljard jaar verdwijnt. Ten minste, dat vermoedt hij. ,,Want het effect is maar net zichtbaar. Zelfs na de grondige analyse blijkt dat de allerkleinste stelsels grote systematische fouten hebben. Hierdoor is het lastig om te zeggen of ons resultaat echt is, of wordt overheerst door fouten.’‘ Het zou misschien ook al te mooi zijn: een grote ontdekking in drie maandjes Yale. ,,Drie miljard jaar evolutie in drie maanden onderzoek: het lijkt nogal een uitdaging’‘, schrijft de Leidse promovendus. “En dat blijkt het ook te zijn.”
